Technika

Promieniowanie czy konwekcja: Jak grzejnik ogrzewa pomieszczenie

Grzejnik ogrzewa na dwa sposoby: bezpośrednio poprzez swoją powierzchnię i pośrednio za pośrednictwem powietrza w pomieszczeniu. Wyjaśniamy, jak konstrukcja i temperatura wpływają na proporcje tych dwóch sposobów.

autor: Helia Bad Redaktion5 min czytania

Paneelheizkörper FJELLA horizontal in Anthrazit mit glatter Front an einer hellen Wohnzimmerwand neben einem Beistelltisch

W skrócie: Każdy grzejnik oddaje ciepło przez promieniowanie i konwekcję. Promieniowanie przenosi się z ciepłej powierzchni bezpośrednio na ściany, meble i skórę, a konwekcja ogrzewa powietrze, które unosi się i krąży w pomieszczeniu. Gładkie, płaskie formy oddają proporcjonalnie więcej ciepła przez promieniowanie, natomiast grzejniki z wieloma żebrami i warstwami ogrzewają przede wszystkim powietrze.

W ostatni dzień roku na zewnątrz często jest szaro i zimno. Ktoś, kto wtedy usiądzie z kubkiem herbaty blisko grzejnika, poczuje ciepło na twarzy, zanim całe pomieszczenie się ogrzeje. Inne pomieszczenia z kolei równomiernie się ogrzewają, bez względu na to, czy w ogóle zauważamy grzejnik.

Oba stwierdzenia są prawdziwe i oba zjawiska zachodzą jednocześnie. To, jak duży jest udział każdego z nich, zależy od formy wykonania, temperatury i miejsca, w jakim znajduje się grzejnik.

Promieniowanie i konwekcja: dwa sposoby oddawania ciepła

Promieniowanie to ciepło, które w postaci niewidocznego światła podczerwonego rozchodzi się od ciepłej powierzchni. Nie ogrzewa ono powietrza znajdującego się pomiędzy powierzchnią a przedmiotem, lecz to, na które trafia: twoją skórę, kanapę, ścianę naprzeciwko. Dlatego ciepło pieca kaflowego lub nasłonecznionej parapetowej płyty odczuwa się tak bezpośrednio.

Konwekcja to ciepło, które zabiera ze sobą powietrze. Powietrze przy grzejniku ogrzewa się, staje się lżejsze i unosi się do góry. Od dołu napływa chłodniejsze powietrze z podłogi. W ten sposób powstaje powolny prąd powietrza, który przechodzi przez całe pomieszczenie. Jeśli grzejnik znajduje się pod oknem, prąd ten jednocześnie przechwytuje chłodne powietrze opadające przy szybie.

Trzecią, niewielką drogą jest przewodzenie ciepła przez bezpośredni kontakt, na przykład gdy ręcznik leży na grzejniku. W ogrzewaniu pomieszczeń odgrywa ona znikomą rolę.

Jak forma wykonania zmienia proporcje

Im większą powierzchnię wewnętrzną ma grzejnik, po której może przepływać powietrze, tym większy jest udział konwekcji. Grzejniki płytowe osiągają to dzięki żebrom, zwanym płytkami konwekcyjnymi, umieszczonymi między płytami. Widoczna przednia strona promieniuje, a żebra znajdujące się za nią ogrzewają powietrze.

Forma wykonania Główne działanie Co odczuwasz
Grzejnik płytowy z wieloma warstwami Konwekcja Równomiernie ogrzane powietrze w pomieszczeniu
Grzejnik płytowy z gładką przodnią Promieniowanie przez przód, a także konwekcja Bezpośrednie ciepło przed powierzchnią
Grzejnik łazienkowy z drążkami Mieszane Ciepłe ręczniki, ciepłe powietrze w łazience
Ogrzewanie podłogowe Promieniowanie Ciepłe stopy, niewielkie ruchy powietrza

Przykładem konwekcji jest KONRAD Typ 22: jego dwie warstwy z żebrami pomiędzy nimi oddają dużo ciepła na niewielkiej powierzchni ściany i ogrzewają pomieszczenie przede wszystkim przez powietrze. FJELLA Horizontal w kolorze białym ma natomiast gładką przodnią płytową, która jako spokojna powierzchnia promieniuje ciepłem do pomieszczenia. Grzejnik łazienkowy z drążkami, taki jak NORDVIK w kolorze białym, znajduje się pomiędzy nimi: rury promieniują, a powietrze unosi się między nimi.

Dlaczego temperatura również ma znaczenie

Oba sposoby zależą od tego, jak znacznie grzejnik jest cieplejszy od pomieszczenia. Im mniejsza jest ta różnica, tym mniej ciepła oddaje. Moc nie spada przy tym równomiernie, lecz nieproporcjonalnie. KONRAD Typ 22 o wymiarach 600 × 1000 mm ma według karty katalogowej moc 1754 W przy temperaturze 75/65/20 °C, ale tylko 884 W przy 55/45/20 °C. Liczby te oznaczają temperaturę zasilania, powrotu i pomieszczenia.

Miejsce w pomieszczeniu również ma znaczenie. Pod oknem unoszące się ciepłe powietrze napotyka chłodne powietrze opadające przy szybie, co zapobiega jego przemieszczaniu się po podłodze jako przeczugu. Przy wewnętrznej ścianie ten efekt nie występuje, za to grzejnik promieniuje do pomieszczenia bez przeszkód.

Przy niskich temperaturach zasilania, jakie często stosuje się w nowoczesnych systemach grzewczych, powierzchnia staje się dlatego ważniejsza. Większy lub głębszy grzejnik kompensuje brak temperatury. Przy bardzo dużych powierzchniach o niskiej temperaturze, na przykład przy ogrzewaniu podłogowym, dominuje promieniowanie, ponieważ ciepłe powietrze ma znikomą siłę wyporu.

Co odczuwasz z tego w codziennym życiu

W codziennym życiu oba sposoby można rozpoznać po drobnych obserwacjach. Kto je zna, lepiej ustawia meble i zasłony i rozumie niektóre cechy swojego pomieszczenia.

  • Nad grzejnikiem ściana jest ciemniejsza: Unoszące się powietrze przenosi kurz, który osiada na ścianie. To oznaka konwekcji.
  • Kanapa stojąca bezpośrednio przed nim staje się ciepła, a pomieszczenie pozostaje chłodne: Kanapa pochłania promieniowanie i spowalnia prąd powietrza. Dlatego Urząd Federalny ds. Środowiska zaleca nie zasłaniać ani nie zastawiać grzejników.
  • Długie zasłony przed grzejnikiem: Ciepłe powietrze unosi się za zasłoną w stronę okna, zamiast przepływać do pomieszczenia.
  • Grzejnik jest zimny od góry: Brakuje tam ciepłej wody, zazwyczaj z powodu powietrza w grzejniku. Skąd się bierze, wyjaśnia artykuł Powietrze w systemie grzewczym – skąd się bierze.

Promieniowanie staje się widoczne za pomocą kamery termowizyjnej. Pokazuje ona, jak naprawdę ciepłe są powierzchnie grzejników, ścian i mebli. Jak interpretować te obrazy, przeczytasz w artykule Kamera termowizyjna: widoczność grzejników i zimnych miejsc.

Często zadawane pytania

Czy ciepło promieniowane jest przyjemniejsze niż ciepłe powietrze?

Wiele osób uważa promieniowanie za bardziej przytulne, ponieważ bezpośrednio ogrzewa ściany i ciało oraz mniej porusza powietrze. Nie ma jednak jednoznacznie lepszego rozwiązania. Decydujące jest, aby grzejnik był wystarczająco duży, a ściany, podłoga i powietrze ogrzewały się podobnie.

Dlaczego pod sufitem jest cieplej niż przy podłodze?

Ciepłe powietrze unosi się do góry i gromadzi się tam. Im większy jest udział konwekcji i im wyższa temperatura zasilania, tym silniejsze jest to warstwowanie. W pomieszczeniach z wysokimi sufitami jest ono szczególnie wyraźne.

Czy kolor lakieru ma znaczenie dla promieniowania ciepła?

Prawie nie. W zakresie podczerwonym lakierowane powierzchnie zachowują się niemal identycznie, niezależnie od tego, czy wyglądają na białe, szare czy czarne. Inaczej jest w przypadku gołego metalu, takiego jak chrom: promieniuje on znacznie słabiej, dlatego chromowane grzejniki mają mniejszą moc niż lakierowane o tym samym wykonaniu.

Czy osłona grzejnika jest opłacalna?

Z punktu widzenia ciepła raczej nie. Osłona blokuje promieniowanie i spowalnia prąd powietrza, przez co pomieszczenie ogrzewa się wolniej. Kto nie chce widzieć grzejnika, powinien wybrać spokojną formę z gładką przodnią.

Płaska przód, spokojne ciepło

Szukasz grzejnika, który wygląda jak płaska powierzchnia, a nie jak zestaw żeberek? Zapoznaj się z płytowymi i płaskimi grzejnikami o różnych długościach.

Zobacz grzejniki płytowe Zobacz FJELLA Horizontal

Więcej na ten temat:Technika

Dobór grzejnika

Znajdź grzejnik w trzech pytaniach

Pytanie 1 z 3

Jak ma być ogrzewany grzejnik?
Wymiana starego grzejnikaotwórz dobór grzejnika do wymiany (rozstaw przyłączy)

Chcesz zobaczyć obliczenia lub uwzględnić temperaturę zasilania? Oblicz obciążenie cieplne swojego pomieszczenia

Więcej ze sklepu

Przeglądaj wszystkie modele, wymiary i kolory.

Zobacz Grzejniki panelowe & grzejniki płaskie